سخت افزار, شبکه, نرم افزار

نقش فن‌آوری اطلاعات(Information Technology)در بهبود کسب و کار

SandIT-Role-In-Businesses

نقش فن‌آوری اطلاعات(Information Technology)در بهبود کسب و کار

 

این مقاله، به بررسی نقش فن‌آوری اطلاعات در کسب و کار و ایجاد فرصت‌های شغلی پرداخته است. در واقع، فن‌آوری اطلاعات به‌ مثابه موتوری محرک درنظر گرفته شده است که ضمن به‌حرکت درآوردن چرخهای شغلی و استخدامی، سبب رشد و پویایی اقتصاد جامعه و ایجاد نوع جدیدی از اقتصاد میشود که اقتصاد دانش محور نامیده میشود.

هدف از نگارش این مقاله، مروری بر وضعیت فعلی در بازار کار فن‌آوری اطلاعات و تأکید بر نقش کارگشای آن به‌عنوان یکی از راه حلهای معضل بیکاری در جوامعی است که بخش عظیمی ‌از جمعیت جوان آن‌ها به‌رغم برخورداری از استعداد و انرژی کافی، همچنان از مشکل بیکاری رنج می‌برند.

افزایش جمعیت در کشورهای در حال رشد، کاهش منابع و امکانات موجود در این کشورها و پیدایش نیازهای اجتماعی و اقتصادی جدید، همگی باعث توجه نهادها و مقامات مسئول این کشورها به نیازها و چاره اندیشی بنیادین یا مقطعی برای آنها شده است. براساس بررسیهای صورت گرفته و آمارهای موجود، یکی از مهمترین مشکلات فراروی جوامع در حال توسعه و حتی کشورهای صنعتی مشکل بیکاری است.

مجموعه راه حلهایی که برای رفع این مشکل جهانی ارائه شده است، راه اندازی کسب و کار و یا کارآفرینی نامیده میشود. در اقتصاد رقابتی و مبتنی‌بر بازار کنونی که با تغییرات و تحولات سریع بین المللی همراه شده و فرایند گذر از جامعه صنعتی به‌ جامعه اطلاعاتی را سبب ساز شده است، از کارآفرینی به‌عنوان موتور توسعه اقتصادی یاد میشود که میتواند در رشد اقتصادی کشورها، ایجاد اشتغال و رفاه اجتماعی نقش مهمی‌ را برعهده داشته باشد.

امروزه دیگر اقتصاد ملی جای خود را به اقتصاد جهانی داده است و در این عرصه کشورهایی موفق خواهند بود که فرصتهای شغلی را تنها به چارچوب جغرافیایی خود محدود نسازند، بلکه فضای کاری وسیعی به وسعت جهان در ذهن خود داشته باشند. اما واقعاً چه ابزار یا وسیلهای میتواند چنین فضای گسترده ای را فراهم سازد؟

فن‌آوری اطلاعات(IT) و در راس آن اینترنت، پاسخ این سؤال را به‌ آسانی داده است. امکانات منحصربه‌فرد اینترنت، زمینه ساز پیدایش شکل جدیدی از تجارت شد که امروزه به‌نام تجارت الکترونیک(e-commerce) شناخته شده است. انجام تعاملات تجاری به‌صورت پیوسته و سهولت در پرداخت و دریافت وجوه سبب ایجاد تحولی شگرف در شکل و ماهیت تجارت شده است.

sandit

تمامی ‌این امکانات و توانمندیها به‌دست توانمند کسانی به‌وجود آمده اند که فکری خلاق و ذهنی با استعداد داشته اند. اینان کارآفرینان واقعی هستند زیرا نه‌تنها سبب خوداشتغالی و اشتغالزایی برای مجموعه های انسانی وابسته به خودشان شده اند بلکه میلیونها فرصت شغلی را نیز تنها با اتصال به اینترنت برای میلیونها نفر از ساکنان این کره خاکی، فراهم ساخته اند.

بنابراین، از یکسو با فن‌آوری اطلاعات به‌عنوان بستر اشتغالزای جهانی روبه رو هستیم و از سوی دیگر با کارآفرینانی مواجه میشویم که هر روز فرصتهای جدیدی را برای جویندگان شغل و کار در فضای مجازی ایجاد میکنند. این کارآفرینان طیف وسیعی را از ارائه کنندگان خدمات و محصولات در اینترنت تا برنامه نویسان و متخصصان فن‌آوری اطلاعات در‌‌‌بر می گیرند.

بنابراین، اقتصاد دنیای امروز بر پایه نوآوری، خلاقیت و استفاده از دانش بویژه دانش اطلاعات و ارتباطات استوار است. چنین اقتصادی را اقتصاد مبتنی ‌بر دانش یا «اقتصاد دانش محور» می‌نامند. در این باب، از یکسو به تشریح مشارکت فن‌آوری اطلاعات در کسب و کارپرداخته میشود و از سوی دیگر تعامل دو سویه میان آن‌ها، مورد بررسی قرار می گیرد.

در پرتو مباحث مطرح شده، کوشش میشود تصویری روشن از توان‌مندیهای بالقوه و بالفعل این فن‌آوری در ایجاد کمک به فرصت‌های بهبود کسب و ارائه شود کارآفرینی موضوعی است که از اواخر قرن بیستم مورد توجه محافل آموزشی کشورهای جهان قرار گرفته است. بررسی تاریخ ادبیات کارآفرینی مؤید آن است که این واژه نخستین‌بار در تئوریهای اقتصادی و توسط اقتصاددانان ایجاد شده و سپس وارد مکاتب و تئوریهای سایر رشته های علوم شده است. «کانتیلون» که ابداع کننده واژه کارآفرینی است، کارآفرین را فردی ریسک پذیر میداند که کالا را با قیمت معلوم خریداری میکند و با قیمت نامعلوم میفروشد. «جین بپنتیست سی» کارآفرین را هماهنگ کننده و ترکیب کننده عوامل تولید میداند، اما ویژگی خاصی را برای او در نظر نمی گیرد. به ‌بیانی ‌دیگر، به فردی که عوامل تولید (زمین، نیروی کار و سرمایه) را برای تولید، تجارت یا ارائه خدمات ترکیب کند، «کارآفرین» و به کار او «کارآفرینی» گفته میشود. یکی از دیگر تعاریف کامل و جامع کارآفرینی توسط «شوم پیتر» ارائه شده است. وی در کتاب خود با عنوان «تئوری توسعه اقتصادی» بین مفهوم واژه نوآوری و اختراع تفاوت قائل شده و نوآوری را استفاده از خطرپذیری اختراع برای ایجاد محصول یا خدمت تجاری میداند. از نظر وی، نوآوری عامل اصلی ثروت و ایجاد تقاضا است. بنابراین کارآفرینان مدیران یا مالکانی هستند که با راه اندازی واحد تولیدی – تجاری از اختراع بهره برداری می کنند.

 

sandit

 

با توجه به تعاریف ارائه شده در این خصوص میتوان گفت کارآفرین کسی است که:

▪ کار و شغل ایجاد کند

▪ خوداشتغالی و دیگر اشتغالی ایجاد کند

▪ ارزش افزوده ایجاد کند

▪ محصولات با خدمات جدید به‌وجود آورد

▪ خلاقیت و نوآوری کاربردی داشته باشد

▪ با خطرپذیری، فعالیتهای تولیدی و اقتصادی انجام دهد

▪ نیازها را شناسایی و آنها را براورده سازد

▪ فرصتها را به دستاوردها تبدیل کند

▪ منابع و امکانات را به‌سوی هدف هدایت کند

▪ برای تقاضاهای بالقوه محصول بیافریند (پیشبینی در عرضه و تقاضا)

▪ ایدهای خلاق را به ثروت تبدیل کند

انواع کارآفرینی در نگاهی کلی میتوان کارآفرینی را به دو نوع اساسی تقسیم کرد: کارآفرینی فردی و کارآفرینی سازمانی. اگر نوآوری و ساخت محصولی جدید یا ارائه خدماتی نو با توجه به بازار، حاصل کار فرد باشد، آن را کارآفرینی فردی و اگر حاصل تلاش یک تیم در سازمانی باشد، آن را کارآفرینی سازمانی می‌نامند.

بسیاری از کارآفرینان کار خود را در قالب ایجاد شرکتهای کوچک و متوسط (SME)ها شروع میکنند. این شرکتها سهم بسزایی در توسعه صنایع پیشرفته و ایجاد اشتغال داشته و نسبت به شرکتهای بزرگ از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردارند. لذا بسیاری از دولتها متقاعد شده اند که باید بستر رشد را برای واحدهای کوچک و متوسط در قالب انکوباتورها (مراکز رشد فناوری)، پارک‌های صنعتی و فن‌آوری فراهم سازند و آن‌ها را تا زمانی که بتوانند به‌صورت شرکتی مستقل وارد بازار شوند، حمایت کنند.

در کشورهای جنوب شرقی آسیا ۹۵ درصد از کل بنیادهای اقتصادی و صنعتی کشورها را SMEها تشکیل داده و به‌عنوان رکن توسعه وظایف و تکالیفی را برعهده آنان میگذارند. مشارکت فن‌آوری اطلاعات در کسب و کار امروزه روشن شده است که اطلاعات و ارتباطات، دو قدرت مهم هستند. این دو، هم خود ارزش دارند و هم ارزش به‌ وجود می آورند. فردی که از بازارهای مختلف و قیمت اجناس در آن بازارها اطلاع داشته باشد و یا از گذشته و آینده بازار باخبرباشد میتواند تصمیمات بهتری برای رسیدن به سود بیشتر بگیرد.

اطلاعات علاوه ‌بر ارزش اطلاعات و ارزش ذاتی، جنبه دیگری دارد که به دانش منتهی میشود و در مکانیزم تصمیم گیری و انجام بهتر آن اثر می گذارد. ارتباطات نیز مانند اطلاعات ارزشمند بوده و ارزش افزوده ای متناسب با اندازه و نوع ارتباطات نصیب افراد می کند. اطلاعات و ارتباطات، دو ابزار اساسی موردنیاز هر نوع کسب و کاری هستند. کسب و کار در انزوا و بدون حمایت نهادها، سازمانها و انسانها امکان پذیر نیست. راه اندازی کسب و کارو کارافرینی مستلزم کشف یک نیاز اجتماعی است.

کشف نیازهای اجتماعی به شناخت اجتماع، نیازهای آن و بافت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن وابسته است. در شناسایی نیاز هر فعالیت، ایده پرداز یا تئوریسین باید در مورد محیط خود بینش و بصیرت داشته باشد و بداند در نقاط دیگری از دنیا چه راه حل هایی برای رفع نیاز، ارائه شده است. بنابراین، اطلاعات و دانش مانند ارتباطات از ملزومات هر فعالیت کارآفرینی است.

فناوری اطلاعات(IT) و در رأس آن اینترنت، شرایطی تازه را پدید آورده است که در آن، تولیدکنندگان، تامین کنندگان، فروشندگان و مشتریان و تقریباً همه عوامل دست اندرکار یک چرخه اقتصادی، قادرند در فضای مجازی مشترک با یکدیگر در ارتباط باشند و به تبادل اطلاعات، خدمات، محصولات و پول بپردازند. اینترنت، تئوریها و نظریات جدیدی را به‌میان آورده است که یکی از آنها «اشتغال پیوسته» است. در این نوع اشتغال، فرد شاغل کار خود را با استفاده از امکانات رایانه ای انجام میدهد و حاصل کار را (که میتواند محصولی مانند یک نرم افزار و یا خدمتی نظیر کاوش باشد) از طریق اینترنت در اختیار کارفرما یا مشتریان قرار میدهد. جالبتر اینکه دریافت دستمزد یا پرداخت مبالغ نیز با استفاده از اینترنت و از طریق مجاری اعتباری اینترنتی نظیر حسابهای اینترنتی و کارتهای اعتباری صورت میگیرد. مجموعه این فعالیتها و تعاملات در قالب آنچه که امروزه تجارت الکترونیک نامیده می-شود، قابل بررسی است. درواقع تجارت الکترونیکی یکی از نمودها و کاربردهای ویژه فن‌آوری اطلاعات است و هم اکنون حجم وسیعی از تعاملات بازرگانی در کشورهای پیشرفته به ‌شیوه الکترونیکی صورت می پذیرد.

کسب و کار اینترنتی به این موارد خلاصه نمیشود و موارد بسیاری بویژه در زمینه نرم افزارهای مبتنی‌بر شبکه و همچنین محتویات شبکه وجود دارد. در کسب و کار شیوه های جذب مشتریان اینترنتی، بازاریابی اینترنتی، همکاریها و شبکه های مجازی، واقعیت مجازی، آموزش و کار از راه دور و… همه و همه گستردگی عصر اطلاعات را نشان میدهند.. اینترنت شبکهای مجازی است که تا حد زیادی مستقل از محل است. این شبکه، بازاری بدون مرز است که در آن براحتی میتوان تجارت کرد. برای این‌ منظور، باید افراد کارآفرین با ایده هایی نو، شرکتهایی اینترنتی را تأسیس کنند و پس از مدتی‌که ارزش فوق العاده ای یافتند آنها را بفروشند.

گسترش روزافزون اینترنت در عرصه های گوناگون خدمات که برمبنای پیدایش نیازهای جدید صورت می گیرد، سبب شده است تا هر روز افراد بیشتری جذب این بازار کار مجازی شوند و شانس خود را در یافتن مشاغل مناسب امتحان کنند. مؤسسات، سازمانها و نهادهای خصوصی و دولتی در تمامی ‌کشورها، بر آن شده اند تا معرفی محصولات و خدمات خود را در بستر اینترنت انجام دهند. از این رو، نخستین نیازی که فراروی آنها قرار می گیرد، مراجعه به افرادی است که از دانش و مهارت کافی برای انجام چنین فعالیت‌هایی برخوردار باشند.

طبیعی است که امروزه نمیتوان مؤسسه ای را عاری از متخصصان فن‌آوری اطلاعات یافت. ورود رایانه و فناوریهای مرتبط با آن به بازار کار و تجارت و کاربرد روزافزون تعاملات اینترنتی، سبب شده است تا بازاری دائمی‌ برای متخصصان فن‌آوری اطلاعات به ‌وجود آید. بنابراین، فن‌آوری اطلاعات به‌عنوان یک پدیده، به‌نوبه خود زمینه ساز کارآفرینی در حوزه های مختلف شده است. ویژگیهای مؤثر فن‌آوری اطلاعات در بهبود کسب و کار فناوری اطلاعات با برخورداری از ویژگیها و قابلیتهای مختلف، توانسته است انعطاف پذیری شایان توجهی را در زمینه کسب و کار از خود نشان دهد.همین ویژگیها سبب افزایش کارایی این فن‌آوری در امر کارآفرینی و ایجاد اشتغال شده اند.

 

در نگاهی کلی، میتوان به بعضی از این ویژگیها اشاره کرد:

▪ افزایش سرعت محاسبه و پردازش سریع اطلاعات و انتقال فوری آن، زمان انجام کار را کاهش و در نتیجه بهره وری را افزایش میدهد. فن‌آوری اطلاعات امکان جستجو و دستیابی سریع به اطلاعات را نیز فراهم میکند.

▪ افزایش دقت در مشاغل مبتنی‌بر انسان، دقت انجام کار متغیر است، اما فن‌آوری اطلاعات دقتی بالا و ثابت را تأمین و تضمین می کند. در انواع فعالیتهای پردازشی و محاسباتی دقت رایانه به مراتب بیشتر از انسان است.

▪ کاهش اندازه فیزیکی مخازن اطلاعات با توسعه فن‌آوری اطلاعات و به کارگیری آن، دیگر لزومی ‌به حمل و نگهداری حجم زیادی از کتابهای مرجع تخصصی وجود ندارد. براحتی میتوان در هر دیسک فشرده، اطلاعات چندین کتاب را ذخیره کرده و یا منابع موردنیاز را از طریق شبکه های رایانه ای دریافت کرد.

▪ رفع بعضی‌ از فسادهای اداری استفاده از فن‌آوری اطلاعات، شفافیت در انجام کارها را افزایش می دهد و بسیاری از واسطه ها را حذف می کند. این دو مزیت کلیدی منجر به رفع بعضی ‌از فسادهای اداری بویژه در سطوح پایین می شوند.

▪ ایجاد امکان کار تمام‌ وقت به ‌کمک فن‌آوری اطلاعات، بسیاری از استعلام ها و مراجعات افراد و غیره از طریق شبکه های رایانه‌ای و به‌صورت خودکار انجام می گیرد. بنابراین، میتوان به‌صورت ۲۴‌ساعته از آن بهره گرفت.

▪ ایجاد امکان همکاری از راه‌دور مخابرات، تلفن، تله‌کنفرانس، ویدئو کنفرانس و همچنین سیستمهای همکاری و غیره نمونه هایی از کاربردهای فن‌آوری اطلاعات در این زمینه هستند.

▪ کاهش هزینه های سیستم یا سازمان با توجه به موارد فوق، بویژه افزایش سرعت که باعث انجام تعداد کار بیشتر می شود و انجام کار تمام‌وقت، بهره وری سیستم افزایش می یابد و در نتیجه باعث کاهش مقدار زیادی از هزینه ها می شود.

▪ وضعیت فعلی و آینده در بازار کار فن‌آوری اطلاعات گزارشی که بتازگی توسط مجمع فن‌آوری اطلاعات امریکا ارائه شد، روشن ساخت که در آینده تقاضا برای نیروی کار فن‌آوری اطلاعات (IT) در کشورهای در حال رشد، رو به فزونی خواهد گذاشت و در کشورهای پیشرفته کاهش خواهد یافت.

در کنار این واقعیتها، افقهایی امیدبخش نیز به چشم می خورند. همانطور که اقتصاد تعداد فزایندهای از متقاضیان واجد شرایط کار را به‌وجود آورده است، مدیران کارفرما نیز میتوانند در پر کردن مشاغل خود آزادی انتخاب بیشتری داشته باشند. در اواخر دهه ۱۹۹۰ در بازارهای رقابتی، کارفرمایان بیشتر مایل به دادن آموزش رسمی ‌و گرفتن تجربه مشخص کاری بودند. با نرمتر شدن بازار، کارفرمایان نیز بیشتر مایل به جذب آموزش و تجارب کاری ویژه شدند. اکنون شرکتها میخواهند مشاغل IT خود را به چند دلیل، به خارج از کشور منتقل کنند. این دلایل شامل نیاز به بومی سازی گسترده محصولات و خدمات، توانایی استفاده از اختلافات زمانی و جغرافیایی برای ایجاد نوبتهای کاری دوم یا سوم به‌عنوان راهکاری برای باز نگه‌داشتن بازارها و نیز نوعی استراتژی برای کاهش هزینه هاست. از آنجا که طبیعت شرکتهای خارجی، جمعیتهای نیروی کاری IT را بیش از گذشته پیچیده ساخته است، بتدریج تعادل سنتی میان هزینه و کیفیت از میان می رود. در نتیجه، توسعه خارجی مشاغل بیشتر به‌عنوان یک گزینه مطرح می شود.

نتیجه گیری

فناوری اطلاعات، تحولات زیادی در تمامی ‌فعالیتهای اجتماعی از جمله کسب و کار به‌وجود آورده و به‌ عنوان مهمترین ابزار کارآفرینی مدرن مورد توجه قرار گرفته است. همچنین تامین کالا و خدمات IT و کارآفرینی در فن‌آوری اطلاعات، پهنه وسیعی برای فعالیت دارد. کارآفرینی لازمه توسعه فن‌آوری و بستر کارآفرینی و راه اندازی کسب و کار است. بنابراین با تعاملی دوسویه میان این‌دو مواجه هستیم و براساس اهمیت نقش، وظیفه نهادهای مسئول مدنی و اجتماعی مشخص میشود. باید کارآفرینی در حوزه فن‌آوری اطلاعات را که همان شبکه های ارتباطی و اطلاعاتی است، توسعه دهند و تقویت کنند و امکان دسترسی آسان همگان به این شبکه ها را فراهم سازند. ضمن اینکه فرهنگ استفاده از شبکه ها را ایجاد کرده و گسترش دهند و قوانین و مقررات لازم را تدوین و اجرا کنند.

 

sandit

 

شرکت هدایت گستر جهان آرا با نام تجاری sandit با نظر به موارد فوق الذکر بهبود روند کسب و کارها در دو بخش خصوصی و دولتی را با استفاده از تامین کالا و خدمات IT  و حوزه فناوری اطلاعات سر لوحه کار خود قرار داده و در این راستا با تکیه بر دانش و تجربه متخصصین داخلی و ابزارهای به روز موجود در بازار بین الملل به ارائه خدمت به کاربران و مشتریان خود می پردازد.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *